Łotwa - przewodnik turystyczny
Położenie, powierzchnia i ludność
Łotwa leży w północno-wschodniej Europie, na wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego, nad Zatoką Ryską, która głęboko wcinając się w ląd, dzieli go na część kontynentalną i Półwysep Kurlandzki. Państwo graniczy z Litwą, Białorusią, Rosją i Estonią. Stolicą kraju jest Ryga. Łotwa jest krajem nizinnym, z licznymi wzniesieniami morenowymi oraz pięcioma tysiącami jezior (głównie polodowcowych). Ma niezbyt urozmaicony krajobraz, a także liczne źródła wód. Dużymi atutami Łotwy są długa linia brzegowa i nadbałtyckie piaszczyste plaże. Kulturalnie i historycznie dzieli się Łotwę na cztery regiony: Kurlandię, Liwlandię, Łatgalię i Semigalię.
Łotwa nie jest krajem jednolitym narodowo. Łotysze stanowią niewiele ponad 50 procent ogółu mieszkańców. Nadal sporą grupą są Rosjanie, Białorusini, Ukraińcy, Polacy, Litwini, Cyganie i Estończycy. Najliczniejszą grupę wyznaniową stanowią luteranie, pozostali to katolicy i prawosławni.
Językiem urzędowym jest łotewski, a w użyciu także rosyjski. Obowiązującą walutą jest łat łotewski. 1 łat łotewski (LVL) to 100 santimów.
Kultura i obyczaje
Łotwa to kraj dumny ze swojej niepodległości i swojej kultury. Łotysze oszołomieni wolnością, z pietyzmem dbają o narodową kulturę, która tak długo niszczona była przez okupacje i aneksje. Wierne kultywowanie własnych tradycji, obyczajów i folkloru stanowiło przeciwwagę dla obcej kultury reprezentowanej przez najeźdźców. Formą podtrzymywania łotewskiej tożsamości narodowej były święta pieśni, w czasie których śpiewano dainy. Dziś żaden z mieszkańców tego kraju nie zapomni o Ligo (noc świętojańska), nie zetnie świętego drzewa - dębu, nie obejdzie się w Boże Narodzenie bez pirts (tradycyjna sauna). Łotysze oraz ich kultura i przywiązanie do tradycji są tu imponujące a sam język łotewski jest zaliczany do najstarszych w Europie. Do dnia dzisiejszego kultywuje się tutaj także muzykę i tradycyjny śpiew chóralny. To z Łotwy pochodzą muzycy i kompozytorzy światowego formatu: skrzypek Gidon Kremer, skrzypaczka Baiba Skride, dyrygent Mariss Jansons oraz kompozytorzy Raimonds Pauls i Peteris Vasks.
Turystyka
Łotwa posiada liczne zabytki, ciekawe życie kulturalne oraz wspaniałą przyrodę. Jest porośnięta lasami, zwłaszcza sosnowymi, pełna niedostępnych zakątków i dzikich plaż. Słynie z niebieskich krów i białych oraz czarnych bocianów. Warto tu przyjechać, by wybrać się na wędrówkę po spokojnej wsi i rozległych lasach, poleniuchować na plaży, czy rozbić namiot nad jeziorem. Dziś kraj ten otwiera granice, by pokazać odwiedzającym swą zadziwiającą kulturę pełną bursztynów i pieśni. Ponieważ klimat jest bardzo podobny do polskiego, więc na urlop najlepiej wybrać się w lato lub na wiosnę, kiedy jest mniej turystów i jest mniej deszczowo. W czerwcu odbywa się wiele imprez i festiwali.
Podróż
Najszybciej dotrzeć do Łotwy na pokładzie samolotu. Samoloty PLL LOT latają codziennie z Warszawy do Rygi.
Dojazd koleją jest skomplikowany, wymaga bowiem kilku przesiadek. Wyjeżdżając z Warszawy dociera się do Szostakowa, skąd odchodzi pociąg do Kowna, a z Kowna do Rygi. Podróż trwa ok. 12 godzin.
Białostocka firma Biacomex w porozumieniu z łotewską Nordeką oferuje codzienne połączenie autokarowe z Dworca Zachodniego w Warszawie do Rygi. Po drodze są przystanki w Białymstoku i na przejściu granicznym w Ogrodnikach. Raz w miesiącu kursują też autobusy firmy „Daugavpils autobusu parks” z Warszawy do Dyneburga. Sporadycznie i z bardzo różną częstotliwością uruchamiane są kursy do Lipawy (Liepaja).
Można oczywiście wybrać się w podróż samochodem. Najkrótsza trasa prowadzi przez Budzisko i dalej litewskim odcinkiem Via Baltica; od granicy do Kowna A5, dalej kawałek autostradą A1 do zjazdu na Kiejdany (Kedainiai) i Poniewież, skąd A8 i A10 przez przejście drogowe w Grenctale i łotewską już szosą A7 przez miasteczko Bauska do Rygi. Lepiej jednak podróżować drogą A12 przez Kielmy (Kelme) i Szawle, opodal Góry Krzyży i przez centrum Joniszek. Po przekroczeniu granicy w Meitene wpada się na łotewską A8, która po 27 km dociera do Jelgavy, a po dalszych 44 km do Rygi. Wszystkie odcinki autostrad są na Łotwie są bezpłatne.
Kuchnia
Kuchnia łotewska charakteryzuje się mało urozmaiconymi i bardzo oszczędnymi daniami. Menu opiera się głównie na rybach. Ryby się wędzi, marynuje, smaży i piecze. Popularne są dorsze i śledzie. Najważniejsza potrawa znad Zatoki Ryskiej to wędzone szproty. Mięso, a nawet warzywa i owoce zawsze były trudno dostępne. Jeżeli do przyrządzania dań wykorzystuje się mięso to najczęściej jest ono wędzone w dymie jałowcowym. Potrawy Łotyszy choć są proste potrafią nasycić największego głodomora. Na Łotwie wykorzystuje się wiele potraw mącznych i chleba, szczególnie żytniego i ciemnego razowca. A ponieważ nic nie może się zmarnować - z resztek wyczarowuje się sałatki i zapiekanki. Można też skosztować typowe dla kuchni rosyjskiej bliny pieczone z mąki lub ziemniaków. Łotysze nie jedzą zbyt wiele zup. Przeważnie są one ciężkie, sycące i proste. Bardzo dużą popularnością cieszy się zupa z chleba kukurydzianego i śmietany (maizes zupa). Osoby spędzające wczasy na Łotwie powinny obowiązkowo spróbować miejscowego piwa. Na rynku króluje Aldaris, ale spotyka się także produkty mniejszych browarów, jak Piebalgas, Tervetes czy Uzavas. Wśród napojów orzeźwiających uznaniem cieszy się kwas chlebowy, szczególnie rigas kvass.
Zwiedzanie
-
Ryga: XIV w. zamek z pozostałościami średniowiecznych murów obronnych oraz cytadeli, romańsko-gotycka katedra, gotyckie kościoły św. Jana, św. Piotra i św. Jakuba, kamieniczki, gildie, Muzeum Motoryzacji.
-
Dyneburg – największe skupisko polonijne na Łotwie: zabudowa secesyjna, sobór św. Borysa i Gleba i pozostałości carskiej twierdzy carów Aleksandra I i Mikołaja I.
-
Kuldiga – średniowieczne miasto: wodospady Ventas Rumba, plac ratuszowy z Kościołem Św. Trójcy z 1672 roku.
-
Lipawa: Starówka, kurlandzkie spichlerze, resztki potężnej twierdzy.
-
Cesis: ruiny zamku krzyżackiego.
-
Park Narodowy Gauja.
-
Jurmała – miejscowość wypoczynkowo-uzdrowiskowa.
Zdrowie
Osoby opłacające składki na NFZ, spędzające wczasy na Łotwie, mają prawo korzystać z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. Należy mieć ze sobą dokument potwierdzający fakt ubezpieczenia (Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego – EKUZ). Wydaje ją każdy regionalny oddział Narodowego Funduszu Zdrowia. Zakres ubezpieczenia obejmuje tylko podstawowe usługi medyczne, dlatego też zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń prywatnych. Można korzystać ze świadczeń placówek posiadających umowę z Państwową Agencją Obowiązkowego Ubezpieczenia Zdrowotnego (Veselibas obligatas apdrošinašanas valsts agentura - VOAVA). Leczenie specjalistyczne i szpitalne wymaga skierowania, lecz w nagłych przypadkach można udać się bezpośrednio do szpitala.
Ambasady
Ambasada RP w Rydze,
Mednieku iela 6B
LV-1010 Riga, Latvija
tel. 00371/6/7031500, 7031509, fax 7031549
www.ryga.polemb.net